Araştırma yöntemi, en iyi bildiğiniz yazılıma göre değil araştırma sorusunun istediği kanıta göre seçilir. Ölçmek ve karşılaştırmak için nicel; deneyim ve süreçleri anlamak için nitel; iki kanıt türünü gerekçeli biçimde bütünleştirmek için karma yöntem düşünülebilir.
Yöntem seçimi bir araç seçimi değildir
SPSS, MAXQDA veya bir programlama dili yöntem değildir; analiz aracıdır. Yöntem kararı, araştırma sorusunun ne tür veri gerektirdiğiyle başlar. Değişkenler arasındaki örüntüyü ölçmek, bir müdahalenin sonucunu karşılaştırmak, insanların deneyimini anlamak veya bir sürecin nasıl işlediğini açıklamak farklı tasarımlar gerektirir.
Aynı konu hem nicel hem nitel biçimde incelenebilir. Belirleyici olan konu adı değil, sorunun yapısı ve iddianın sınırıdır.
Nicel yöntem ne zaman uygundur?
Nicel tasarım; ölçülebilir değişkenler, karşılaştırılabilir gruplar veya belirli ilişkiler hakkında sayısal kanıt gerektiğinde uygundur. Ancak büyük örneklem tek başına güçlü çalışma anlamına gelmez. Ölçüm aracının geçerliği, örnekleme yaklaşımı, eksik veri ve analiz varsayımları sonucu doğrudan etkiler.
Nedensellik iddiası kurulacaksa araştırma tasarımı bu iddiayı taşımalıdır. Kesitsel anketler çoğu durumda ilişki gösterir; zaman sırası ve alternatif açıklamalar yeterince yönetilmeden ‘etki’ dili kullanmak yanıltıcı olabilir.
Nitel yöntem ne zaman uygundur?
Nitel araştırma, insanların bir olguyu nasıl deneyimlediğini, anlamlandırdığını veya belirli bir sürecin nasıl geliştiğini ayrıntılı biçimde incelemek için kullanılır. Görüşme sayısından önce örneklem mantığı, soru kalitesi, araştırmacının konumu ve analiz yaklaşımı düşünülmelidir.
Kodlama yazılımı analizi otomatik olarak yapmaz. Kodların nasıl geliştirildiği, temaların veriden nasıl türetildiği, karşı örneklerin nasıl ele alındığı ve yorumların hangi alıntılarla desteklendiği açıklanmalıdır.
Karma yöntem iki çalışmayı yan yana koymak değildir
Karma yöntem, nicel ve nitel verinin aynı tezde bulunmasından ibaret değildir. İki veri türünün neden gerekli olduğu, hangi sırayla toplandığı ve nerede bütünleştirildiği açıklanmalıdır. Bir bulguyu açıklamak, araç geliştirmek veya sonuçları birbirleriyle sınamak farklı karma desenlere yol açar.
Karma tasarım daha zengin olabilir; fakat süre, örneklem erişimi ve analiz yükünü artırır. Bir yöntem araştırma sorusunu yeterince yanıtlıyorsa gereksiz karmaşıklık eklenmemelidir.
Yöntem kararını beş soruyla sınayın
Seçtiğiniz yöntem hangi araştırma sorusuna yanıt veriyor? Veri kaynağına gerçekten erişebiliyor musunuz? Ölçüm veya görüşme aracı uygun mu? Analiz için gerekli beceri ve zaman var mı? Sonuçlarınızın iddia sınırı nedir? Bu sorulara açık cevap verilemiyorsa tasarım henüz hazır değildir.
Yöntem bölümü tamamlandıktan sonra araştırma sorusu–veri–analiz eşleştirme tablosu oluşturmak, boşlukları erken görmenin en kolay yollarından biridir.
Bu konuda sık sorulanlar
Hangi yöntem daha kolaydır?+
Kolaylık araştırma sorusundan bağımsız değerlendirilemez. Her yöntemin veri toplama, analiz ve kalite güvencesi bakımından farklı emeği vardır.
Nitel araştırmada hipotez gerekir mi?+
Genellikle hipotez zorunlu değildir; açık araştırma soruları kullanılır. Ancak alan ve tasarıma göre beklentiler değişebilir.
Karma yöntem her zaman daha güçlü müdür?+
Hayır. Bütünleştirme amacı ve kapasitesi yoksa iki zayıf veri kolu, tek ve iyi yürütülmüş bir yöntemden daha iyi değildir.
Birincil ve yararlı kaynaklar
İndeks, dergi ve kurum kuralları değişebilir. Başvuru öncesinde ilgili kaynağın güncel sürümünü kontrol edin.